Eerder gepubliceerd in de Krant van Midden-Drenthe

December 2009

Het bijzonder onderwijs moet zichzelf maar redden


Beilen- De Commissie Welzijn heeft zich uitgesproken voor een subsidie van 31.400 euro voor de christelijke basisschool in Nieuw-Balinge. 'De Morgenster' heeft te kampen met en sterk teruggelopen leerlingenaantal en sluit haar deuren per 1 augustus. Om tot die tijd onderwijs in drie groepen te kunnen waarborgen, is een financiële injectie nodig. Charles de Haas van 'Gemeentebelangen Smilde Beilen Westerbork' stemde in met het voorstel, maar liet eerder tijdens de commissievergadering weten tegenstander van de subsidie te zijn. 'Laat het bijzonder onderwijs zichzelf maar redden', sprak hij.

Meneer de Haas, kunt u uitleggen wat u bedoelde met deze uitspraak?
"Die uitspraak is gestoeld op een stukje historie. In het verleden dreigde in Smilde een openbare school ten onder te gaan. Met name ik, maar ook anderen, hebben het bijzonder onderwijs gevraagd de handen ineen te slaan. Met een fusie was sluiting te vermijden geweest. Daar is toen niet op gereageerd. Het was: 'Ieder voor zich en God voor ons allen'. Drie, vier jaar na de sluiting van die openbare school ging de christelijke school ook dicht. Daarmee was het voortgezet onderwijs definitief weg uit Smilde".

Over welk jaar spreken we nu?
"Dit speelde twintig jaar geleden".

Dus 'De Morgenster' in Nieuw-Balinge moet boeten voor wat er twintig jaar geleden in Smilde misging?
"Als 'De Morgenster' gered zou worden met het geld dat er nu ingepompt wordt, was er geen haar op mijn hoofd geweest die eraan dacht om het tegen te houden. Elke school die dichtgaat, betekent een verlies voor het dorp".

De openbare basisschool in Elp sluit net als 'De Morgenster' in Nieuw-Balinge komend schooljaar haar deuren. Deze school kreeg ook subsidie. U gaf in de vergadering aan deze twee situaties niet vergelijkbaar te vinden. Wat is het verschil?
"Er is een verschil tussen openbaar en bijzonder onderwijs. Bijzonder onderwijs wordt gefinancierd door het schoolbestuur en door andere bronnen. Als je dan zonodig bijzonder onderwijs wilt laten plaatsvinden, nou, red je dan ook zelf maar".

Wat u beweert is in strijd met de grondwet. In 1917 is vastgesteld dat bijzonder onderwijs en openbaar onderwijs over dezelfde financiële middelen kunnen beschikken.
"Door de wetgeving was het zo dat als er 1000 euro naar de ene school ging, er ook 1000 euro naar de andere ging. Ongeacht het feit of dat nodig was, ja of nee. Om onder die rare situatie uit te komen, is een formule gevonden. Openbaar onderwijs is ondergebracht in een stichting, enkel en alleen om van die ontstane scheefgroei af te zijn. Wat dat betreft zou de wet eigenlijk gewijzigd moeten worden

Welke wetswijziging stelt u voor?
"Mijn voorstel is om maar één universeel soort onderwijs te geven, geen islamitisch, katholiek, hervormd, gereformeerd onderwijs. Geen bijzonder onderwijs, dus".

Zit u dan wel op de goede plek?
"Wie, ik? Hoe bedoelt u?"

U opereert op gemeentelijk niveau. Denkt u niet dat onderwijsvernieuwing vanuit Den Haag moet plaatsvinden?
"Ik geloof in politiek van onderaf. Als we moeten wachten tot de wetgevers uit Den Haag hier komen.... We moeten op alle mogelijke fronten aangeven wat we vinden en wat we denken. Dat begint bij de burger in de straat en dat moet naar boven doorstromen".

Dus u bent ervan overtuigd dat het onderwijs vanaf gemeentelijk niveau kan worden veranderd?
"Je moet de weg volgen. De burger begint, de gemeente ziet het ook, die kan het doorgeven aan de provincie en zo het komt het in de Tweede Kamer terecht. Wat we nu zien is de omgekeerde wereld. Er worden wetten gemaakt in Den Haag, dat is prima. Maar waar komen die vandaan? Die moeten uit het volk komen. En gebeurt dat ook? Nee, dat gebeurt niet".

Hoe wilt u uw onderwijsvernieuwing aanpakken?
"Als u onze algemene beschouwingen leest en onze filosofie over onderwijs, dan weet u dat ik hier al jaren mee bezig ben. Ik hoop dat men dat gedachtegoed overneemt. Ik heb al veel mensen gesproken die mijn mening delen".

Hebt u ook gesproken met de ouders van kinderen van 'De Morgenster'?
"Ik heb niet met ouders daarover gesproken, nee".

Er zijn vast en zeker voorstanders van uw ideeën. Maar er zijn ook ouders die hun kinderen naar Noordscheschut of Nieuweroord brengen als 'de Morgenster' sluit, omdat zij christelijk onderwijs voorstaan. Ik denk dat u deze mensen in de kou zet.
"Ze gaan zelf in de kou staan, daar zet ik ze niet neer. Het mooiste komt nog, de gemeenschap moet straks het vervoer van die leerlingen gaan betalen. Dat vind ik ook niet correct. Als ik mijn kind naar een Joodse school wil sturen in Alblasserdam, dan moet ik zelf zien hoe het daar komt".

Maar in de doelstellingen van uw partij staat dat u de belangen behartigt van de inwoners van de gemeente Midden-Drenthe. U bent daar blijkbaar selectief in, u komt niet op voor alle inwoners.
"Nee, dat is niet waar. Als mensen zichzelf buiten de gemeenschap plaatsen, kan ik daar niks aan doen. Daar neem ik geen verantwoordelijkheid voor.

Hoe tolerant bent u ten opzichte van andersdenkenden?
"Ik ben buitengewoon tolerant en ik waardeer en respecteer ieders overtuiging. Alleen: ik heb de mijne. Ik hoop dat men die ook respecteert. Dat mis ik nog wel eens. Dat geeft niet, men mag denken wat men wil. We leven gelukkig in een vrij land. Als mensen zeggen: "Wij kiezen voor christelijk onderwijs, dan is dat hun goed recht. Als morgen gezegd wordt: "Wij willen een islamitische school, dan ben ik daar geen voorstander van, maar ik zal ze niets in de weg leggen".

Maar ze moeten het wel zelf betalen.
"Uiteraard".

U zegt 'uiteraard'?
"Ja natuurlijk. Als ik mijn kind een buitengewone opvoeding wil geven die buiten de normale orde valt, zal ik dat zelf moeten betalen.

Als ik u goed beluister, vindt u dat christelijk onderwijs buiten de gewone orde valt.
"Ja, als u dat zo wilt formuleren. Het is natuurlijk historisch gegroeid. U had het net over 1917. In 1919 kwam het vrouwenkiesrecht en werden die wetten gewijzigd. Daar ging de schoolstrijd aan vooraf. Dat is op zich al belachelijk. Vele oorlogen hebben plaatsgevonden op grond van geloof. Aan beide zijden van het front werd God aangeroepen om de overwinning te bewerkstelligen. Nu leven we in een tijd dat het iets verandert. Zijn wij gebaat bij islamitische scholen? Zijn wij gebaat bij een nog verdere scherpzetting in geloofsafbakening? Ik geloof dat het tegenovergestelde moet plaatsvinden. Wij moeten de kinderen van alle mensen hier in Nederland universeel opvoeden, met respect voor elkaars geloven en overtuigingen,. Kinderen maken geen onderscheid. Volwassenen wel. Daar ligt het grote punt. Als je kinderen islamitisch wilt opvoeden, zonder respect voor humanisme, katholicisme, noem maar op, dan blijf je nergens".

U bent van mening dat dit respect alleen in openbaar onderwijs kan worden bijgebracht?
"Nee, dat heeft niks met openbaar onderwijs te maken. Je mag het van mij universeel onderwijs noemen. Het gaat om de kennisvakken, om de algemene ontwikkeling, om sport, lichamelijke opvoeding. En niet te vergeten om omgangsvormen. Normen en waarden, die kunnen op scholen worden bijgebracht. Het geloofsaspect, dat moeten de ouders thuis doen". Ouders die vinden dat dit ook op school thuis hoort plaatsen zich buiten de maatschappij?
"Nou, buiten de maatschappij, dat is wat anders. Ze zetten zichzelf wel op hun eigen eiland. En ik weiger te betalen voor dat eiland.

Ligt het niet iets gecompliceerder? We leven in een multiculturele samenleving
"Exact. Daarom zul je moeten zorgen dat je er een beleid op zet dat aan kinderen en de ontwikkelingen in deze maatschappij een positieve bijdrage levert. Dat doe je niet met eilandjespolitiek".

Uw visie is duidelijk. Maar niet duidelijk is, waarom u in de commissie uiteindelijk hebt ingestemd met de subsidie aan 'De Morgenster'.
"Daarmee wil ik aangeven, dat onderwijs in zijn totaliteit mijn hart, ons hart, heeft. Het ontzeggen van subsidie, daar dien je in feite de zaak niet mee. De kinderen kunnen er niets aan doen.

De ouders wel?
"Ja, die zijn verantwoordelijk. Die hadden al veel eerder kunnen zeggen: "De school gaat dicht, wat kunnen we daar met elkaar aan doen". En niet af moeten wachten tot de samenleving daar geld inpompt. Zij vormen het bestuur van die school en zijn rechtstreeks verantwoordelijk".

Webworks by TLN Webdesign