'Laat het stromen'

Roos Nagtegaal-Bosnak is al 75 jaar kunstenaar en woont precies 40 jaar in Bruntinge. Dit dubbele jubileum viert zij op zaterdag 8 mei vanaf 13:00 uur met een open dag bij haar thuis. Bezoekers kunnen rondkijken in de ateliers, wandelen in de tuin en bieden op de 15 schilderijen die worden geveild. De opbrengst van de veiling is voor de stichting ‘Wereldwijd voor kinderen’. ‘Geven en ontvangen is dezelfde emotie. Een blije emotie’, aldus de 87-jarige kunstenares.

De woonboerderij en ateliers aan Hamslag 1 in Bruntinge hangen vol met schilderijen van het echtpaar Nagtegaal dat zich een leven lang aan de schilderkunst weidde. Gedetailleerde stillevens en havengezichten van Jan, een veelheid aan onderwerpen en stijlen van Roos. ‘Leven is veranderen’ zegt de kunstenares. En dat geldt ook voor haar werk. Periodes van bloemen, naakten, filosofische schilderijen en landschappen volgden elkaar op. Opvallend is haar directe manier van werken. In haar schilderijen zijn de vlotte en trefzekere penseelstreken te herkennen. Roos stelt hoge eisen aan zichzelf. ‘Af en toe denk ik nog dat ik het niet kan. Ik ben nooit tevreden’.

Tien jaar geleden overleed Jan Nagtegaal. ‘Energie gaat niet verloren’, is de overtuiging van Roos. ‘Zijn energie is nog hier’. Roos laat zich voor haar werk inspireren door kleine dingen. ‘Vroeger reisden we veel. Naar Nepal, Portugal, Thailand. Daar haalden we veel inspiratie vandaan. Dat hoef ik nu niet meer . Het is hier zo mooi’. Roos wandelt graag op het Dwingelderveld. Een boomstronk of de weerspiegeling van een boom in het water kunnen haar aanzetten om een schets te maken en thuis een nieuw doek op de schildersezel te zetten.

Roos Bosnak werd in Duitsland geboren. In 1933 vluchtte ze met haar ouders en zusjes naar Nederland. Haar vader was Joods. ‘Godzijdank hoefde hij niet weg’, vertelt Roos. Er kwam een oproep voor hem om zich te melden voor transport naar Westerbork. De naam van de Duitse officier die daar een streep door zette zal Roos nooit vergeten: ‘Er waren ook goede Duitsers, hoor. Je moet nooit generaliseren’. Roos wordt niet graag herinnerd aan de oorlog. ‘Ik heb genoeg gezien. Ik heb geleerd dat mentaliteit niet bij grenzen ophoudt’. Ook staat Roos niet stil bij de dood en wat daarna komt. ‘Het gaat om het nu’, zegt ze. ‘Het leven is een stroom, daar moet je in meegaan. Zo is het ook met schilderen. Laat het stromen’.

Roos trouwde in de oorlog met Jan Nagtegaal en werd in 1943 voor het eerst moeder. ‘Wat hebben wij een armoede geleden’ zegt ze. Met weinig middelen en veel creativiteit draaide ze maaltijden in elkaar. Zo plukte ze bij de Oosterbegraafplaats in Amsterdam inktzwammen voor het avondeten. Pas toen haar man een baan vond als restaurator bij het Rijksmuseum en kort daarna schilderopdrachten kreeg van een galeriehouder in Detroit, kwam er wat ruimte in het budget. In het kader van de ‘Wiedergutmachung’ ontving Roos een bedrag waarmee een vakantiehuisje in Zuidwolde werd gekocht. ‘Ik was één keer eerder samen met mijn zus in Drenthe geweest. We waren naar de hei gegaan. De stilte die daar over me kwam, ik vond het geweldig’ .

Het huis in Zuidwolde werd verruild voor een boerderij in Bruntinge, waar het kunstenaarspaar zich permanent vestigde. Er werd een atelier gebouwd met ramen op het Noorden. ‘Dat was het perfecte licht voor mijn man om zijn stillevens te schilderen’, vertelt Roos. De kunstenaars hadden ieder hun eigen werkruimte. ‘We hebben ook wel samengewerkt, maar ik had meer ruimte nodig’.

Voor het maken van een goed schilderij is het volgens Roos nodig dat creativiteit en vakmanschap in evenwicht zijn. Een eigen handschrift van de kunstenaar vindt zij essentieel. Roos voegt daar nog aan toe: ‘Een schilder moet emotie vertonen in zijn werk’. Roos is nog niet klaar met schilderen. Ze is volop bezig met haar ‘evolutie’, zoals ze het zelf noemt. ‘Als je je in je denken vernieuwt, vernieuw je ook jezelf’.

Meer informatie over de schilderijen van Jan en Roos Nagtegaal is te vinden op: www.ateliersnagtegaal.com